Bushidō („droga wojownika”) to niepisany kodeks etyczny i zbiór zasad postępowania japońskich samurajów, ukształtowany między okresem Heian a Kamakura (XII-XIV w.), oparty na lojalności, honorze i samodoskonaleniu. Łączył elementy buddyzmu zen, konfucjanizmu i shinto, nakazując absolutne oddanie panu.
Kluczowe cnoty i zasady Bushido:
Gi (Prawość/Sprawiedliwość): Zdolność do podejmowania słusznych decyzji bez wahania, dotrzymywanie słowa. Yū (Odwaga): Dzielność rozumna, niebędąca głupim ryzykanctwem.
Jin (Życzliwość/Współczucie): Łaskawość i wielkoduszność wobec innych, nawet wrogów. Rei (Szacunek/Uprzejmość): Szanowanie uczuć innych i zachowanie ogłady. Makoto (Uczciwość/Prawda): Kłamstwo było uważane za tchórzostwo. Meiyo (Honor): Najwyższa wartość; utrata twarzy była hańbą gorszą niż śmierć. Chūgi (Lojalność): Absolutne oddanie swojemu panu (daimyō). Tei (Samokontrola): Panowanie nad emocjami; zachowanie spokoju ducha.
Główne założenia:
Służba i lojalność: Samuraj istniał, by służyć swojemu panu, poświęcając własne korzyści.
Śmierć: Gotowość do oddania życia w każdej chwili (często przez seppuku – rytualne samobójstwo).
Sztuki walki i kultury: Samuraj musiał być biegły nie tylko w walce mieczem, ale też w kaligrafii, poezji czy ceremonii parzenia herbaty.
Hagakure: Często cytowana księga zawierająca nauki o Bushido, napisana w epoce Edo.
